Architektura instytucji kultury.

Zwycięska koncepcja w międzynarodowym konkursie zorganizowanym przez Zakład Narodowy im. Ossolińskich wspólnie z SARP, na który napłynęło ponad sto prac z całego świata. Jury, któremu przewodniczył Maciej Miłobędzki, doceniło projekt za wrażliwość, czytelny gest architektoniczny i ponadczasowość.

Sami określiliśmy budynek mianem „współczesnego miejskiego pałacu". Jego struktura odwołuje się do rytmów otaczających go historycznych gmachów, ale odpowiada na nie po swojemu — otwartością, wyważonymi proporcjami przeszkleń i swobodną kompozycją. Parter łączy funkcje kultury, edukacji, handlu i gastronomii w ciąg powiązanych przestrzeni publicznych zintegrowanych z miastem; sercem budynku jest hol główny z kawiarnią, sklepem i salą audytoryjną. Wyższe kondygnacje zajmują galerie i pracownie konserwatorskie, a w centralnej części ukryto magazyny chroniące bezcenną kolekcję Ossolineum. Budowa ruszyła w 2025 roku.

I nagroda, konkurs SARP / Ossolineum · Współautorka · WXCA

Udział w wieloletniej pracy ponad stuosobowego zespołu nad jednym z największych kompleksów publicznych instytucji kultury we współczesnej Europie, wzniesionym na warszawskiej Cytadeli. To projekt o wyjątkowej skali i odpowiedzialności — dwa muzea, które wspólnie redefiniują tę część miasta i jej pamięć.

Muzeum Historii Polski zostało uhonorowane prestiżową nagrodą ULI Global Award for Excellence 2024 jako najlepsza inwestycja w sektorze kultury na świecie. Pawilon Południowy Muzeum Wojska Polskiego doceniono z kolei za mistrzowskie operowanie betonem: jury podkreśliło pełne wykorzystanie tego tworzywa i „niewidoczną" integrację wszystkich branż budowlanych w spójnym dziele architektonicznym. Projekt pokazuje, jak konsekwentnie prowadzony detal potrafi określić charakter budynku w skali całego miasta.

ULI Global Award for Excellence 2024 · Zespół autorski · WXCA

Pawilon narodowy na Wystawę Światową EXPO 2020 — projekt, w którym opowieść o Polsce zbudowano wokół relacji człowieka z naturą i tematu migracji. Nad bryłą unosi się charakterystyczna kinetyczna rzeźba stada ptaków, która stała się rozpoznawalnym znakiem pawilonu i jednym z najczęściej fotografowanych obiektów całej wystawy.

Architektura czerpała z idei przepływu — ludzi, idei, energii — przekładając ją na sekwencję przestrzeni prowadzących zwiedzającego przez ekspozycję. Projekt był wielokrotnie nagradzany i pokazał, że minimalistyczny, oparty na jednym mocnym geście język może udźwignąć reprezentacyjną rolę pawilonu narodowego na jednej z największych scen świata.

Zrealizowany · Zespół projektu koncepcyjnego · WXCA

Projektowane w Wasilkowie pod Białymstokiem centrum kultury, edukacji i rekreacji, poświęcone drewnu jako materiałowi, tradycji i tworzywu współczesnej, zrównoważonej architektury. Obiekt wyrasta wprost z doświadczenia Pawilonu Polski w Dubaju — to jego idea rozwinięta i osadzona w kontekście Podlasia oraz wielopokoleniowej kultury drewna tego regionu.

Bryła ma formę modularnej, rozwijającej się ku górze struktury, której ramą jest kinetyczna instalacja przedstawiająca stado ptaków w locie — metafora mobilności i przepływu wiedzy. Drewno jest tu zarówno konstrukcją, jak i wykończeniem; ruchome elementy elewacji, poruszane wiatrem i światłem, czynią z budynku interaktywny eksponat w krajobrazie. Wokół zaplanowano ogrody tematyczne, park sztuki, amfiteatr i wieżę widokową, dostępne dla wszystkich i powiązane z sąsiednim Podlaskim Muzeum Kultury Ludowej.

Projekt · Współautorka · WXCA

Trzecia nagroda w konkursie SARP na Centrum Konserwatorsko-Magazynowe Muzeum Narodowego — projekt, który zamiast dostawiać kolejną bryłę obok ikony polskiego modernizmu, postanowił niemal w całości schować się pod ziemią. To „budynek krajobrazu": wszystkie wymagane funkcje umieszczono pod powierzchnią, tak by nowa kubatura nie konkurowała z zabytkowym gmachem ani z parkiem na warszawskiej skarpie.

Koncepcja poetycko wpisuje się w stołeczną skarpę — pas instytucji i zieleni, który współtworzy tożsamość Warszawy. Projektowany budynek wraz z istniejącym gmachem podkreśla wartości, które były dla nas punktem wyjścia: otwartość, dostępność, zwrócenie się ku naturze, mądre gospodarowanie zasobami i współistnienie kultury z przyrodą. Opieka nad zbiorami staje się tu pretekstem do refleksji nad tym, jak dziś budować w sąsiedztwie dziedzictwa.

III nagroda, konkurs SARP nr 1022 · Współautorka · WXCA

Czwarta nagroda w międzynarodowym konkursie na modernizację siedziby berlińskiego Muzeum Historii Naturalnej, zrealizowanym we współpracy z niemiecką pracownią KOPPERROTH. To szczególnie cenne wyróżnienie, bo w gronie konkurentów znaleźli się architekci tej klasy co David Chipperfield czy Jeanne Gang.

Jury wyróżniło nasz projekt przede wszystkim za śmiałą koncepcję przestrzeni wejściowej — zapraszającą platformę, która płynnie łączy muzeum z miastem i znosi próg między instytucją naukową a codziennym życiem ulicy. Praca wpisuje się w konsekwentnie rozwijane przeze mnie podejście, w którym modernizacja zabytkowego gmachu nie polega na jego muzealnym zamrożeniu, lecz na otwarciu go na nowych użytkowników.

IV nagroda, konkurs międzynarodowy · Zespół WXCA + KOPPERROTH

Trzecia nagroda w międzynarodowym konkursie architektoniczno-urbanistycznym na zespół kulturalny z muzeum i biblioteką w południowokoreańskim Incheon, do którego stanęło 70 pracowni z 15 krajów. To projekt, który wymagał wejścia w obcy kontekst kulturowy i odczytania go z szacunkiem, a nie z pozycji turysty.

Innowacji szukaliśmy, sięgając do tradycyjnych koreańskich koncepcji: sztuki suseok, czerpiącej inspirację z naturalnych skał i kamieni; architektury hanoków, którą potraktowaliśmy jako prototyp współczesnego, zrównoważonego budownictwa; oraz właściwej tej kulturze umiejętności dostrzegania subtelnych relacji między człowiekiem, kulturą a naturą. Z tych wątków wyrosła architektura w formie zatopionego w zieleni mostu — jednocześnie lokalna w odniesieniach i uniwersalna w sposobie, w jaki organizuje przestrzeń publiczną.

III nagroda, konkurs międzynarodowy · Zespół WXCA · konsult. Buro Happold

Trzecia nagroda w konkursie architektoniczno-urbanistycznym na koncepcję nowego zespołu budynków dydaktycznych Akademii Muzycznej im. Krzysztofa Pendereckiego, planowanego w krakowskiej dzielnicy Grzegórzki — na styku współczesnej zabudowy miejskiej, terenów zabytkowych i pomilitarnych oraz parku Grzegórzeckiego, zintegrowanego z zielonym, bulwarowym korytarzem Wisły.

Forma budynku miała wyrażać tożsamość uczelni i ducha współczesnej kultury muzycznej — otwartej na eksperyment i improwizację, śmiałej, organicznej i transparentnej. Wyrazista sylweta gmachu, czytelna w panoramie miasta od strony rzeki, nadaje mu ponadlokalną rangę i wprowadza nowy głos między kulturalne instytucje Krakowa. W sercu założenia znalazło się istniejące centrum koncertowe, wokół którego zaprojektowano współczesne miejsce spotkań, wymiany i twórczej eksploracji rzeczywistości przez sztukę.

III nagroda, konkurs architektoniczno-urbanistyczny · Współautorka · WXCA

Koncepcja przebudowy i rozbudowy jednego z najważniejszych krakowskich teatrów, wpisanego w miejską tkankę od ponad stu lat. Projekt łączy ochronę historycznej substancji budynku z wizją nowoczesnej, wielofunkcyjnej instytucji kultury otwartej na mieszkańców i turystów — to próba potraktowania dziedzictwa nie jako zamkniętego rozdziału, lecz jako punktu wyjścia do tworzenia nowych wartości.

W konkursie praca otrzymała drugą nagrodę; jury podkreśliło szacunek dla historycznej formy i tradycji teatru, atuty wysokiego, trzykondygnacyjnego holu wejściowego i centralnego dziedzińca oraz staranne opracowanie akustyczne. Projekt został następnie laureatem nagrody Wprost UP!Awards 2026 w kategorii „Z szacunkiem do przeszłości".

II nagroda · UP!Awards 2026 · Współautorka · WXCA

Drugie miejsce (ex aequo) w konkursie architektoniczno-urbanistycznym, zorganizowanym przez Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie wspólnie z SARP, na nowy wielofunkcyjny budynek dydaktyczno-konferencyjny z dużą aulą. Działka leży w historycznej lokalizacji, w bezpośrednim sąsiedztwie Starego Miasta oraz pomilitarnej zabudowy koszarowej i niskiej zabudowy Osiedla Oficerskiego.

Punktem wyjścia było pytanie o skalę: jak wprowadzić duży program uczelni w delikatny, zróżnicowany kontekst, nie przytłaczając go. Odpowiedzią było rozbicie budynku na kilka mniejszych brył o zróżnicowanych gabarytach, dopasowanych do sąsiedztwa — rozwiązanie, które sąd konkursowy docenił jako udaną próbę uzupełnienia układu urbanistycznego i uszanowania charakteru miejsca.

II miejsce ex aequo, konkurs SARP · Zespół WXCA

Druga nagroda w konkursie architektoniczno-urbanistycznym na nową siedzibę Archiwum Państwowego w Piotrkowie Trybunalskim. Główną ideą projektu było stworzenie przestrzeni spotkania — z historią, dziedzictwem, wiedzą i ludźmi — w mieście królewskim, sejmowym i trybunalskim, którego zabytkowe śródmieście wyznaczyło ramy dla współczesnego budynku publicznego.

Architektura opiera się na kontraście dwóch elementów: masywnej, zamkniętej bryły magazynowej oraz otwartej, jasnej przestrzeni holu i czytelni. Widoczny z przestrzeni ogólnodostępnych magazyn przypomina o wartości przechowywanych zbiorów, a czytelnia zaprasza do eksploracji, tworząc warunki do pracy i odkrywania przeszłości. Konkurs premiował przy tym rozwiązania sprzyjające adaptacji do zmian klimatu i gospodarce o obiegu zamkniętym — archiwum chroniące dokumenty przez dekady jest naturalnym poligonem myślenia o trwałości.

II nagroda, konkurs architektoniczno-urbanistyczny · Współautorka · WXCA

Koncepcja konkursowa zespołu budynków dla Sądu Apelacyjnego w Warszawie oraz wojewódzkich instytucji Mazowsza, na działce przy ul. Świętojerskiej, w sąsiedztwie Nowego Miasta i historycznego gmachu sądu przy placu Krasińskich. Zadaniem było zaprojektowanie reprezentacyjnej, a zarazem dostępnej architektury instytucji publicznej w newralgicznym fragmencie śródmieścia.

Projekt mierzył się z podwójnym wyzwaniem: powagą i czytelnością instytucji wymiaru sprawiedliwości oraz wpisaniem dużego programu w gęstą, historyczną tkankę miasta. To kolejny przykład pracy nad budynkiem użyteczności publicznej, w której forma musi godzić godność urzędu z otwartością na mieszkańców i kontekst urbanistyczny.

Koncepcja konkursowa, konkurs SARP · Zespół WXCA

Koncepcja konkursowa wspólnej siedziby dwóch awangardowych instytucji w samym sercu Warszawy, wyróżniona udziałem w finale międzynarodowego konkursu. Obie budują swoją tożsamość wokół eksperymentalnego podejścia do sztuki, dialogu i misji włączania sztuki współczesnej w życie społeczne — i to stało się głównym tematem projektu.

Zaproponowaliśmy architekturę pomyślaną jako wielowarstwowy, tektoniczny krajobraz, który umożliwia zaistnienie sztuki w przestrzeni miasta. Celem było stworzenie ram dla aktywności społecznej: miejsc spotkań, dyskusji i kontemplacji, w których wyrazista i niepowtarzalna forma wspiera to, co dzieje się wewnątrz, zamiast z nim konkurować.

Finał konkursu międzynarodowego · Zespół WXCA